امروز پنج شنبه, ۴ خرداد , ۱۳۹۶ برابر با Thursday, 25 May , 2017

سایز متن   /

شعر یکی از ارکان اساسی مداحی است. علت تأکید مقام معظم رهبری بر موضوع شعر، این بود که در سال‌های اخیر، شعرهای ضعیفی وارد مداحی‌ها شده است. مداح مطالب خود را، از جمله تنبیه و تنبّه یا مدح و فضیلت و یا مرثیه و مصیبت، با شعر انتقال می‌دهد و اگر شعر ضعیف باشد، بر جامعه اثر منفی خواهد داشت.

به گزارش استادنیوز، یکی از توصیه‌های اصلی رهبر انقلاب به مداحان، توجه به موضوع شعر و انتخاب اشعار مناسب برای مداحی اهل بیت(ع) است. رهبر انقلاب در این‌باره فرموده‌اند:«شعر شما[مداحان] باید خوب، محکم، قوی، خوش مضمون و قانع‌کننده باشد. گاهی قصیده‌ای که شما می‌خوانید، به اندازه چند منبرِ یک منبریِ خوش بیان تأثیر می‌گذارد. گاهی یک بیت شعرِ بجا، به قدر یک کتاب قیمت دارد. این‌ها آسان و مجانی به‌دست نمی‌آید. انسان باید زحمت بکشد، کار و تلاش کند، شعر خوب را بیابد، آن را حفظ کند و بخواند.» برای بررسی بیشتر این موضوع و همچنین، بازخوانی دیگر توصیه‌های رهبر انقلاب درباره مداحی و کارکردهای هیئت‌ها، به سراغ حاج ماشاءا… عابدی، از مداحان قدیمی کشور رفتیم و با ایشان گفت‌وگویی انجام دادیم که در پی می‌آید.

یکی از پرتکرارترین توصیه‌های رهبر انقلاب به مداحان، موضوع توجه به شعر و استفاده از شعرهای قوی در این حوزه است. ویژگی‌های شعر خوب چیست؟
شعر یکی از ارکان اساسی مداحی است. علت تأکید مقام معظم رهبری بر موضوع شعر، این بود که در سال‌های اخیر، شعرهای ضعیفی وارد مداحی‌ها شده است. مداح مطالب خود را، از جمله تنبیه و تنبّه یا مدح و فضیلت و یا مرثیه و مصیبت، با شعر انتقال می‌دهد و اگر شعر ضعیف باشد، بر جامعه اثر منفی خواهد داشت. پس باید شعر از شاعرانی انتخاب شود که تبحر آنها مسلم شده باشد. علاوه بر ساختار، محتوا و معانی که در شعر به کار رفته هم از اهمیت بسزایی برخوردار است. طبق فرمایش رهبر انقلاب گاهی یک بیت شعر می‌تواند کارایی یک منبر را داشته باشد؛ یعنی شعر، این قدر می‌تواند اثرگذار باشد. بنابراین، شعر باید حساب‌شده سروده شود و شاعر روی تک‌تک کلمات آن فکر کند. نقل شده است که محتشم کاشانی، دوازده بند معروف خود را، طی دوازده سال سرود. یعنی روی کلمات آن کار کرد و به خاطر همین است که سال‌هاست خوانده می‌شود و هنوز زنده است. شعر هم باید اندرز داشته باشد و هم به مقتضیات زمان توجه کند. شعر باید تقابل حق و باطل را نشان دهد و به‌عنوان مثال، در مسائل امروز، مانند یمن و سوریه و… موضع داشته باشد. در نهایت، شعر باید معرفت‌افزا و بصیرت‌زا باشد. در سال‌های اخیر، باوجود پیشرفت‌هایی که در حوزه شعر صورت گرفته است، هنوز هم فاصله زیادی با شعرهای امثال صائب و مرحوم غروی اصفهانی و… وجود دارد. من به شخصه، شعرهایی که نسبت به اهل بیت(ع) خاشعانه باشد یا شعرهایی را که به معرفت‌افزایی منجر شود، انتخاب می‌کنم.

امام خمینی(ره) تعبیری دارند مبنی بر این‌که گریه ما، گریه سیاسی است. اگر بخواهیم این موضوع را مفهوم شناسی کنیم، چه می‌توانیم بگوییم؟
ما وقتی از مظلومیت اهل بیت(ع) سخن می‌گوییم، در بطن آن، ظلم و جنایت ظالمان هم نهفته است. در حقیقت، عزاداری و گریه، زنده نگاه‌داشتن مبارزه با ظلم است. ما بیش از هزار سال است که بر مصائب سیدالشهدا (ع) گریه می‌کنیم تا مبارزه با ظلم زنده بماند. گریه سیاسی، یعنی مبارزه و دفع ظلم همچنان زنده است و باید شمر و یزید زمان را مورد هدف قرار داد.

محتشم کاشانی، دوازده بند معروف خود را، طی دوازده سال سرود. یعنی روی کلمات آن کار کرد و به خاطر همین است که سال‌هاست خوانده می‌شود و هنوز زنده است

به‌ طور کلی، رسالت و مأموریت‌هایی که هیئت‌ها نسبت به انقلاب اسلامی دارند، چیست؟
اصل وظیفه هر هیئت، انسان‌سازی است. هدف اصلی این است که انسان‌ها را به طرف خدا سوق دهیم و ایمان مردم را تقویت کنیم. اگر چنین شود، یاران انقلاب اسلامی افزایش پیدا خواهند کرد. یعنی وقتی آن مسیر اصلی به خوبی پیموده شود، سرانجام آن، حمایت از اسلام خواهد بود. بنابراین، اگر هیئت‌ها با پرورش انسان‌های وارسته، مأموریت خود را به خوبی انجام دهند، این انسان وارسته، وظیفه خود می‌داند که از اسلام و جمهوری اسلامی دفاع کند؛ لذا انسان‌سازی ثمره اصلی و مهم هیئت‌هاست. اگر مداح جدای از سیاست باشد، اصلا مداح نیست. امامان(ع)، در رأس مبارزه با ظلم و طاغوت بودند. امام حسین(ع)، همه وجود خود را در راه مبارزه با ظلم هزینه کرد. پس نمی‌توان از امام حسین(ع) دم زد، ولی کاری با مبارزه و درگیری با ظلم، تعدی و تجاوز نداشت. اگر ثمره هیئتی، خمودگی، انفعال و انزوا باشد و به مسائل روز دنیا توجه نکند، اصلاً هیئت نیست. البته منظور بنده این نیست که مداح در نقش یک سیاستمدار ظاهر شود، اما باید مردم را به سمت‌وسوی انقلاب سوق دهد، کما اینکه در زمان جنگ، یکی از عوامل سوق دادن مردم به جبهه‌ها، مداحان بودند. در رأس همه مداحان هم، برادرمان حاج صادق آهنگران بود. مداحان زیادی هم در دوران دفاع مقدس شهید شدند. مثلا یکی از آنها، شهید جواد رسولی نوحه‌خوان پرهیجانی بود که در مقطعی در جبهه، پیک گردان بود. خواندن شهید جواد رسولی، خیلی شبیه من بود و هر وقت او می‌خواند عده‌ای فکر می کردند که انگار من می‌خوانم. یک بار کسی، نواری به اسم من، برای بنده آورد که آن قدر به خواندن من شباهت داشت که من از اشعار آن فهمیدم که مداح شهید رسولی است و من نیستم. قبل از جنگ یک‌سری از روشنفکرنماها به هیئتی‌ها می‌گفتند که فریادهای خود را بر سر ظالمان بکشید یا اینکه، مشت‌هایی را که به سینه خود می‌کوبید به سینه دشمنان بزنید. جالب آنکه وقتی جنگ شد، هیچ کدام از اینها که این حرف‌ها را می‌زدند در جنگ حضور پیدا نکردند. در مقابل، در رأس کسانی که به جبهه رفتند و مبارزه کردند همین سینه‌زن‌ها بودند. همین گریه‌کن‌های امام حسین(ع) بودند که مقابل دشمن سینه خود را سپر کردند.

وجه تمایز یک هیئت انقلابی و هیئتی که انسان‌ساز است با انواع مراسمی که به اسم هیئت توسط عده‌ای که به آنها شیعه انگلیسی اطلاق شده است چیست؟ این دو را چگونه می‌توان از هم تمیز داد؟
توصیه قرآن به اتحاد و اتفاق است اما هم و غم شیعه انگلیسی، ایجاد تفرقه است. اگر بین شیعه و سنی تفرقه ایجاد شود دشمن به همه اهداف خود می‌رسد. هدف عمده اقدامی مثل تخریب حرم عسکریین(ع) این بود که شیعیان نیز در مقام مقابله برخیزند. درایت مرجعیت شیعه باعث شد جلوی این تفرقه گرفته شود. لذا دشمنان اسلام، سعی کردند بستری فراهم کنند که به نام شیعه، به مقدسات اهل سنت توهین شود تا هدف خود را پیگیری کنند. از سوی دیگر به نام سنی نیز به شیعیان حمله می‌کنند. اینها نه شیعه هستند و نه سنی و هدفی جز تفرقه‌افکنی ندارند. اگر کسی شیعه به‌معنای واقعی باشد، عملکرد امیرالمؤمنین و ائمه معصومین(ع) را الگو قرار می‌دهد. در کتب شیعه از قول ائمه(ع)، حرف ناسزایی نسبت به بزرگان اهل تسنن پیدا نمی‌کنید. لذا این مسئله، وجه تمایز اساسی این دو است.

طبق فرمایش رهبر انقلاب گاهی یک بیت شعر می‌تواند کارایی یک منبر را داشته باشد

شما چندین بار در محضر رهبر انقلاب مداحی کرده‌اید، اگر خاطره‌ای در این‌باره دارید یا اینکه ایشان توصیه‌ای به شما داشته‌اند، بفرمایید.
وقتی بعد از مداحی خدمت رهبر انقلاب می‌رسیم، بسیار تفقد می‌کنند و گاهی نکاتی را هم متذکر می‌شوند. مثلا یک بار اشعاری که بنده خواندم از آیت‌ا… غروی اصفهانی بود. شعری که من خواندم این بود:
دختر فکر بکر من، غنچه لب چو وا کند
از نمکین کلام خود حق نمک ادا کند
طوطی طبع شوخ من گر که شکرشکن شود
کام زمانه را پر از شکر جانفزا کند…
شعر ادامه پیدا می‌کند تا اینکه می‌گوید:
مفتقرا متاب رو از در او به هیچ سو
زان که مس وجود را فضه او طلا کند
وقتی مراسم تمام شد و خدمت آقا رسیدم ایشان فرمودند اشعار آقا شیخ محمدحسین (متخلص به مفتقر) را خواندی؟ من گفتم بله، آقا گفتند خود مفتقر سند است. لذا آقا خیلی به بنده تفقد کردند و محبت داشتند. حتی در جاهای دیگر که مداحی هم نکرده بودم وقتی خدمت ایشان رسیدم پیشانی بنده را بوسیدند یا در بغل گرفتند؛ نه اینکه به شخص بنده عنایت داشته باشند، نه! کلاً برای مداحان جایگاه ویژه‌ای قائل‌اند؛ چراکه جدا از جایگاه رفیع مداحی، مداحان در انقلاب امتحان خود را خوب پس داده‌اند و خوب عمل کرده‌اند. رهبر انقلاب در توصیه‌ای که به بنده داشتند، به نوحه‌هایی که خوانده شد اشاره داشتند و برخی از آنها را، رد کردند. چرا که ایشان تأکید دارند که حتی نوحه هم باید پیام داشته باشد. اخیرا هم که خدمت رهبر انقلاب بودم، باز هم از جمله توصیه‌های ایشان این بود که همه بخش‌های محافل و مجالس عزاداری باید پیام داشته باشد. حتی شور هم باید پیام داشته باشد. به نظر من، از جمله پیام‌هایی که در نوحه‌ها باید مورد توجه قرار گیرد، ظلم‌ستیزی و عدم تبعیت از طاغوت است. به یاد دارم یک بار در زمان طاغوت، در بازار، این شعر را خواندم که:
خود را ذلیل در بر اعدا نمی‌کنم
برنامه‌های زور من امضا نمی‌کنم
من زنده و یزید کند رهبری به خلق

 این شعر در زمان طاغوت خیلی پیام داشت و خواندنش در آن زمان خیلی آسان نبود. حتی بعضی گمان می‌کردند وقتی از منبر پایین بیایم، من را دستگیر خواهند کرد که البته الحمدلله این اتفاق نیفتاد. به هر جهت، شعر و نوحه باید پیام داشته باشد. در آن دوران، یزید زمان، شاه بود. شهید مطهری هم اشاره می‌کند که باید یزید زمان را شناخت. امروز در رأس یزیدیان زمان آمریکا قرار دارد. لذا باید این مسئله در مداحی‌ها مورد توجه قرار گیرد. امام راحل هم، همیشه تأکید می‌کردند که ما هر چه داریم از محرم و صفر و عزاداری‌هاست. اساساً یکی از عوامل پیروزی انقلاب، هم همین عزاداری‌ها و دسته‌های عزا بود. شعارها و نوحه‌ها در آن مقطع علیه شاه بود و تاسوعا و عاشورای سال ۵۷ موجب براندازی  رژیم شاه شد.

 منبع: خراسان

بازدید کننده گرامی : شما هم اکنون این خبر را در شبکه خبری تحلیلی استادنیوز مشاهده میکنید

اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
برچسب ها:
دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

آرشیو چند رسانه ای
فقدان تخصص در شورای شهر؛ مدیریت شهری نیاز به تخصص جامع دارد
ارتشاء، روابط غیراصولی و رانت، سه بحران اساسی انتخابات شورای شهر
مقصرین اصلی عدم توسعه شهری رای دهندگان هستند! شورای شهر را مقصر ندانیم
شورای شهر کمالشهر؛ کانون نخست جدال های قومیتی

آرشیو کاریکاتور
درگیری جدیدی و دبیر در شورای شهر
رأی بیار یارانه بِبر
روحانی این‌طوری قالیباف را کیش و مات کرد!
باغ سبز عمو ترامپ برای عربستانی ها

آرشیو گزارش تصویری
آخرین جلسه ستاد مرکزی بزرگداشت حضرت امام خمینی(س)
تجدید میثاق رئیس جمهور با آرمان‌های امام راحل و شهدای هشت سال دفاع مقدس
هفتمین همایش ملی حقوق مالکیت ادبی ، هنری و حقوق مرتبط
دیدار تیمهای قوتبال استقلال تهران و العین امارات

آرشیو